BARBAROS HAYREDDİN PAŞA (1478-1546)


Osmanlı Kaptan-ı Deryası, Akdeniz fatihi, büyük denizci
Tam yılı bilinmemekle birlikte,  1470’li yıllarda,  Midilli’de doğduğu sanılmaktadır. Midilli Adası’nın mahafızlığını yapan Yakûp Ağa ile eşi Mukaddes Hatun’un dört çocuğundan biri olarak dünyaya gelen denizcinin asıl adı Hızır olup;  İtalyanca da Kızılsakal anlamına gelen Barbarossa ismi Oruç Reis’e verilmiş olup,  onun ölümünden sonra Hızır Reis için de kullanılmaya başlanmıştır.

barbarosm

Kanuni Sultan Süleyman’da ona Hayreddin (dine hizmet eden, dinin hayırlısı) adını vermiştir.  Dört kardeşten İshak Mdilli’de çalışıyor;  Oruç, Hızır ve İlyas ise deniz ticareti ile uğraşıyorlardı.  Rodos şövalyelerine esir düşen Oruç Reis,  kaçıp serbest kaldıktan sonra korsanlık yapmaya karar verdi.
Akdeniz’de korsanlığa başlayan Oruç ve Hızır kardeşler,  şehzade Korkut’tan da destek alarak Cerbe Adasını üs olarak kullanmaya ve Akdeniz kıyılarına akınlar düzenlemeye başladılar. Kısa sürede ünleri Akdeniz’e yayıldı.

1512’de Korkut’un ölümünden sonra, Tunus Sultanı ile anlaşarak Halk-ül Vaad kalesine yerleştiler. Ceneviz,  Venedik, Fransız ve İspanyol gemilerine karşı sağladıkları zaferlerle kuvvet ve şöhret sağladılar, servet elde ettiler.  1516’da ele geçirdikleri büyük bir gemiyi Piri Reis’le Yavuz Sultan Selim’e göndererek onun desteğini aldılar. Ağabeyleri İshak’ın da onlara katılması sonrasında, kazandıkları başarıları gören Kuzey Afrika’daki bazı kabileler; İspanyol ve Ceneviz korsanlarına karşı yardıma çağırınca, bölgenin bir bölümünü ele geçirerek devlet kurma hazırlığına başladılar. 1517’de İspanyollar yerli Araplarla işbirliği yaparak saldırıya geçti.  Bu savaşta Oruç ve İshak Reis’ler şehit düştü.  Hızır Reis, Yavuz Sultan Selim’e mektup yazarak elde ettikleri toprakların Osmanlı toprağına katılmasını istedi. Yavuz’da isteği kabul ederek, onu Beylerbeyi olarak atadı ve ona asker ve malzeme gönderdi.Arap ve İspanyollar’ın saldırıları sonucu güvenlik gerekçesi ile Cezayir’den çekilen Hızır Reis;  Akdeniz’de başarılarını devam ettirereek donanma kurdu.

Barbaros-Hayrettin-Pasa-16
1520 yılında Avrupa’nın Akdeniz kıyılarına seferlere başlayan Hızır Reis; bol bol başarı ve ganimet elde etti.1525 yılında Cezayir’i tekrar ele geçirdi.  1526’da Cenevizli amiral Andrea Doria’yı mağlup etti. Osmanlı Ordusu’nun Avrupa Seferi sırasında, Cenevizliler’in Mora’ya saldırması üzerine;  1533 yılında K. Sultan Süleyman;  Hızır Reis’i İstanbul’a çağırarak, Hayreddin adını verdi ve Kaptan-ı Derya olarak atadı.  Hayreddin Paşa; 1534’de İtalya kıyılarına sefer düzenledi,  aynı yıl Tunus’u ele geçirdi ise de bırakmak  zorunda kaldı.  1536’da İtalya kıyılarını tekrar vurdu, Ege’deki Venedik Adalarını ele geçirerek Osmanlı toprağına kattı. Osmanlı’nın Akdeniz’de etkinliğini artırması üzerine Avrupa’lılar bir Haçlı Ordusu kurarak, Andrea Doria’yı komutanlığa getirdiler. İki donanma 1538 yılında Arta Körfezi açıklarında karşılaştı.  Osmanlı Donanması’nın üç katı asker ve gemiye sahip olan Haçlı Ordusu, Barbaros Hayreddin Paşa karşısında büyük bir yenilgiye uğradı.  Bu deniz savaşı tarihe Preveze Deniz Savaşı olarak geçti.  Bu zaferden sonra,  Osmanlı’nın Akdeniz’deki egemenliği kuvvetlendi.  Roma İmparatoru Şarlken; Preveze’nin rövanşını almak için,  1541’de Cezayir’e saldırdı ise de başarılı olamadı.

1543 yılında Şarlken’e karşı Osmanlı’dan yardım isteyen Fransa’ya gönderilen Barbaros,  Fransızlarla birlikte Nice’i ele geçirdi. Bu seferden sonra İstanbul’a dönen Barbaros Hayreddin Paşa, 1546 yılında vefat etti. Barbaros Hayreddin Paşa; Arapça,  Rumca, İtalyanca, Fransızca, İspanyolca gibi yabancı dilleri iyi bilen; Turgut Reis,  Piri Reis,  Salih Reis, Kılıç Ali Reis başta olmak üzere bir çok denizci yetiştiren ve tarihe damga vuran bir denizcidir.

Bir önceki yazımız olan HÜSEYİN RAHMİ GÜRPINAR (1864-1944) başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

2 Ekim 2013 Saat : 12:45

BARBAROS HAYREDDİN PAŞA (1478-1546) Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
Boğa burcu(21 Nisan – 21 Mayıs)
KURT
ALBİNİZM NEDİR?
VİKİNGLER
KABAKULAK
MALCOLM X
Kapat