EVLİYA ÇELEBİ KİMDİR?


Evliya Çelebi; 1611 Yılında İstanbul’da doğup, 1682 yılında ölen, Seyahatname adlı eseri bulunan, ünlü Osmanlı Seyyahı.
Babası; Osmanlı Padişahları’nın kuyumcubaşılığını yapan Derviş Mehmet Zilli olup, aile aslen Kütahyalı’dır.Evliya Çelebi, öğrenimine Sıbyan (Mahalle) Mektebi ile başladı, Daha sonra 7 yıl Medrese (Orta ve yüksek öğretim) eğitimi gördü. Osmanlı’da saraya özgü,
Evliya çelebi Saray görevlilerinin eğitim gördükleri ihtisas okulu Enderun‘a alındı. Bu arada okul dışında, özel hocalardan Kur’an, Arapça, Farsça, Musiki ve güzel yazı dersleri aldı. Kur’anı ezberleyerek hafız oldu.
Eğitimini tamamlayan Evliya Çelebi, Saray’da görevlendirildi.Yaptığı işlerle beğeni topladı ama, O’nun Saray’da devlet meseleleri, gidilen ve fathedilen yerlerle ilgili anlatılanlar hep merakını derinleştirdi. Artık devlette bir yerlere yükselmek değil, gezmek, görmek, yeni insan ve topluluklarla tanışmak, konuşmak büyük hayali olmuştu. Saray onu sıkmaya başlayınca yaklaşık 50 yıl durup dinlenmeden gezip dolaşacağı ünlü gezilerine başladı. Bu arada bir de rüya görmüş; rüyasında Hz Muhammed’e ‘Şefaat Ya Resulullah’ demeye çalışırken, heyacandan ‘Seyahat Ya Resulullah’ demişti.

Evliya çelebi haritası
İlk olarak, İstanbul ve çevresini adım adım gezerek; her yeri ve her şeyi dikkatlice araştırdı ve yazdı. Eserinin ilk cildi, bu bölge ile ilgilidir. İstanbul dışına ilk seyahatını Bursa ve dolaylarına yaparak geri döndü. Ailesi, gezme ve seyahat düşüncesine karşı çıkıyordu ama bir şekilde onları da ikna etti. 1645’de Kırım’ı gezdi. 1646’da Erzurum’a gitti, Azerbaycan ve Gürcistan’ı gezdi. Anadolu’da dolaşarak geri İstanbul’a döndü. 1648’de Şam bölgesini tanıdı. 1651’de Rumeli Bölgesine geçti. Bir müddet Sofya’da kaldı. Rusçuk, Silistre, Babadağ bölgelerini tanıdı. Viyana’da bulundu. 1668’den itibaren, Batı Trakya, Makedonya, Teselye, Mora sahillerini ve Girit adasında bulundu. Son olarak da Mısır’a seyahat etti. Hayatı at sırtında, savaşlarda, seyahatler de geçti. 1682 yılında öldü.

Evliya Çelebi; Uysal yaratılışlı, üstün zekalı, nüktedan ve kültürlü biri olup; her yerde aranan ve dinlenilen biri olmuştur.Gördüğü yanlışlık ve hataları çekinmeden, açık veya kapalı bir dille tenkit ederdi. Evliya Çelebi; Gezilerini, gözlemlerini ve kendi yorumlarını Ünlü eseri Seyahatname’de sade bir dil ve kendine özgü bir üslupla kaleme almıştır. Seyahatlarında; karşılaştığı birey ve toplulukların yaşam düzenini, kültürünü, komşuluk ilişkilerini, inançlarını, düğün-cenaze törenlerini, iş ilişkilerini anlattı. Halk hikayelerini, masalları, türküleri, şiirleri kaleme aldı. Bölgesel binaları,camii, mescit, kilise, manastır, saray, konak, kale, sur, çeşme, hamam, yol gibi yapıları ve özelliklerini kaydetti.10 Ciltlik Seyahatname, döneminin geniş bir derlemesi ve bilgi kaynağıdır.

Bir önceki yazımız olan Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

12 Nisan 2013 Saat : 8:02

EVLİYA ÇELEBİ KİMDİR? Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
TURAÇ
KAN BASINCI (Tansiyon)
DERS 2
HASAN ALİ YÜCEL (1897-1961)
GEYİK BÖCEĞİ
AHTAPOT
Kapat