FUZÛLİ (1483-1556)


Divan Edebiyatı’nın En Önemli Şairlerinden

Asıl adı Mehmet olup,  Oğuz Türklerindendir.  Doğduğu yer ve doğum tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte,  Bağdat civarında bir merkezde,  1480-1490 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. Kendisine ait bir eserindeki bilgilerden de 1483’de doğduğu varsayılmaktadır.  1975-8cf3639ae1de6a99b8731d89e034167f_1272862992 (1)Babası Süleyman adında bir müftü olup, ilk dini bilgileri ondan öğrendi.  Daha sonra,  dini ve fenni ilimlerde çok iyi bir eğitim alarak kendini yetiştirdi.  Türkçe, Farsça ve Arapça’yı çok iyi bildiği de eserlerinden anlaşılmaktadır.  Şiir yazmak için,  ilim bilmek gerektiğini söyleyen ilk şairdir.  Eserlerinde ‘FUZULİ‘ mahlasını kullanmıştır. Yaşadığı dönem ve cağrafi bölge,  onu etkilemiştir.  Dönemin kültür merkezi Bağdat’ta yetişmiş,  İslami açıdan geçmişte Kerbela’daki acı olayları yüreğinin derinliklerinde hissetmiş,  çöl ve suyu düşünmüş,  ‘Su’  kasidesini kaleme almıştır.  Çocukluğu Akkoyunlu Devleti’nde,  gençliği Şah İsmail’in Safeviler’inde,  son dönemi de Osmanlı Hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman idaresinde geçmiştir.  Fuzuli; devlet büyüklerine kasideler yazan bir şairdir.  Bu kapsamda,  Kanuni Sultan Süleyman; 1534 yılında Bağdat’ı fethedince,  O’na en önemli kasidelerinden ‘Bağdat Kasidesi‘ni sundu;  Kanuni’de buna karşılık şaire, Bağdat Vakfı’ndan dokuz akçelik maaş bağlattı.  Fuzuli;  bu maaşı alamayınca, yine önemli eserlerinden  ‘Şikayetname‘  adlı mektubu yazdı.  Bağdat Seferi dolayısı ile,  Osmanlı şairlerinden Hayali ve Taşlıcalı Yahya ile tanıştıktan sonra ‘Leyla ile Mecnun‘ adlı eserini yazarak,  Osmanlı’nın Bağdat Valisine ithaf etti.  Ekonomik sıkıntı içinde olan Fuzuli;  Bağdat’ın Osmanlı İdaresine geçmesinden sonra,  valilerin himayesinde rahatladı ve en önemli eserlerini bu dönemde yazdı.  1556’da Bağdat’ta öldü.
Şiirleri genel olarak;   tasavvufi aşk,  ayrılık,  ölüm konuları ile ilgilidir.  Eserlerinde kullandığı dil,  dönemine göre  sade ve anlaşılabilir bir dildir.  Şiirlerinde,  duygu ve düşüncelerini içten ve lirik bir şekilde ifade etmeyi başarmıştır.  Bu bakımdan Yunus Emre şiirleri ile özdeştir.  Zekası ile lirizmini bağdaştırmış,  Türkçe şiirlerinde sanatının inceliklerini gizlemiştir. Şiirlerinde mizah ve hiciv de bulunan şair,  imla kurallarına da önem verir. Türkçe,  Farsça ve Arapça olmak üzere üç ayrı dilde  ‘Divan‘ı bulunan şair, kendinden önceki şairlerden etkilendiği gibi,  kendinden sonra gelenleri de etkilemiştir.  Fuzuli;  Divan Edebiyatı’nın en büyük şairlerinden biridir.

Başlıca Eserleri:  85451
-Divan (Türkçe)
-Divan (Arapça)
-Divan (Farsça)
-Leyla ile Mecnun
-Hüsnü Aşk
-Enus-ül Kalp
-Neft Cam
-Beng-ü Bade
-Rind-ü Zahit
-Su Kasidesi
-Şikayetname
-Hadikatü-s Süeda

 

Bir önceki yazımız olan KATİP ÇELEBİ 1609-1657) başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

3 Aralık 2013 Saat : 2:21

FUZÛLİ (1483-1556) Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed

Son Yorumlar

Devamını oku:
BAKTERİLER
ÖMER SEYFETTİN (1884-1920)
PANKREAS
CAHİT KÜLEBİ (1917-1997)
DEMOKRASİ NEDİR?
CAM
Kapat