HALİDE EDİP ADIVAR (1884-1964)


Yazar, Siyasetçi, Öğretim Görevlisi

Halide Edip;  1884 yılında,  İstanbul’da varlıklı bir ailenin çocuğu olarak doğdu.  Küçük yaşta annesini kaybetti.  Robert Kolejinden diploma alan,  ilk müslüman kadın oldu.  1901 yılında Salih Zeki ile evlendi,  edebiyat,  felsefe ve matematik dersleri alan yazar;  1908  yılında Meşrutiyetin ilanından sonra,  Tanin Gazetesinde kadın hakları ile ilgili yazılar yazmaya başladı . 31 Mart ayaklanması sırasında Mısır’a ,  oradan da İngiltere’ye geçip,  1909 yılında tekrar İstanbul’a döndü.halideeeeeeee  2 çocuğu bulunan Halide Edip;  1910 yılında eşinden ayrıldı.  Balkan Savaşı yıllarında eğitimciliğe ve kadın hakları savunuculuğu çalışmalarına devam etti,  Kadınları Yükseltme Derneği’nin kurucuları arasında yer aldı.    Bir süre öğretmenlik ve müfettişlik yaptıktan sonra,  1918 yılında profesörlük ünvanı alan ilk Türk kadını oldu. Darülfünunda batı edebiyatı dersleri verdi.  Yunanlıların İzmir’i  işgali üzerine,  Fatih ve Sultanahmet mitinglerinde,  halkı direnişe çağıran ateşli konuşmalar yaptı. Bu dönemde memleketin kurtuluşuyla ilgili tartışmalar oluyordu.  Bir ara Halide Edip’te bir kısım aydınla ile birlikte Amerikan Mandacılığını savundu.  Kurtuluş Savaşı sırasında,  Sakarya ve Dumlupınar muharebelerine katılarak  cephede bulundu ve tercümanlık yaptı. Cumhuriyetin ilanından sonra,  şekillenen yeni yönetim ve uygulamalarına muhalif görüşleri nedeniyle,  ikinci eşi Adnan Adıvar’la Türkiye’den ayrıldı. 14 yıl boyuna İngiltere,  Fransa ve Hindistan’da kaldıktan sonra yurda döndü.  1940-1950 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde dersler verdi.  1950-1954 döneminde İzmir Milletvekilliği yapan yazar,  1964 yılında öldü.                                                                                 
Halide Edip Adıvar;  aldığı kültür ve yaşadığı çevre nedeniyle,  batıyı iyi tanıyan ve eserlerinde batı etkisi olan yazar,  eserlerini Türkçe ve İngilizce olarak kaleme almıştır.  Yaşadığı dönem itibarı ve Ziya Gökalp’ten etkilenmesi nedeniyle,  Türkçülük ve Turancılık akımını benimsemiş  ‘Yeni Turan’ romanını yazmıştır.  Yazar ‘Ana’ adlı çeviri eseri ile,  1899 yılında II. Abdulhamit tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirilmiştir .  Eserlerinde, insanlar ve olaylar arasındaki sıkı bağlantıyı dikkate almış , hayali ve abartılmış olaylara yer vermiştir.  Türkçesinde duruluk ve saflık vardır. Eserlerinde dil fazla akıcı değildir.

 

ESERLERİ:

Romanlar

  • -Heyulâ
  • -Raik’in Annesi
  • -Seviyye Talib
  • -Handan
  • -Yeni Turan
  • -Mev’ut Hüküm
  • -Ateşten Gömlek
  • -Vurun Kahpeye
  • -Kalp Ağrısı
  • -Zeyno’nun Oğlu
  • -Sinekli Bakkal
  • -Yopalas Cinayeti
  • -Tatarcık
  • -Sonsuz Panayır
  • -Döner Ayna
  • -Akıle Hanımın Sokağı
  • -Sevda Sokağı Komedyası
  • -Çaresiz
  • -Hayat Parçaları

 

Hikayeler:

  • -Harap Mabedler
  • -Dağa Çıkan Kurt
  • -İzmir’den Bursa’ya
  • -Kubbede Kalan Hoş Sada

 

Anılar:

  • -Türk’ün Ateşle İmtihanı
  • -Mor Salkımlı Ev

 

Bir önceki yazımız olan YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU (1889-1974) başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

22 Mart 2014 Saat : 9:29

HALİDE EDİP ADIVAR (1884-1964) Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
BEL SOĞUKLUĞU
ALÜMİNYUM
GEZEGENLER
ÜZERLİK OTU
Mehmet Emin YURDAKUL (1869-1944)
MESCİD-İ DIRÂR
Kapat