KATİP ÇELEBİ 1609-1657)


17. yy’da Yaşamış Türk aydını ve Bilim adamı

Katip Çelebi;  1609 yılında İstanbul’da doğmuş olup,  asıl adı Mustafa’dır.
Babası,  Saraylıların okulu olan Enderun’da yetişen ve Osmanlı askeri olan Abdullah’dır.  Bilim adamı Mustafa;  Osmanlı Ordusu’nda katiplik yaptığı için Katip Çelebi, Osmanlı memuru olarak Hacca gittiği içinde Hacı Halife veya Hacı Kalfa isimleri ile tanındı.b-437120-katip_celebigggBabasının istek ve teşviki ile önce,  Kur’an ve Tecvit dersleri alan Katip Çelebi; daha sonra birçok hocadan,  dini ve fenni ilimleri tahsil etti.  Ondört yaşında iken, Anadolu Muhasebesi Kaleminde katipliğe başladı. 1624 yılında,  babası ile birlikte Tercan, ertesi yılda Bağdat Seferine katıldı. Erzurum kuşatmasında da bulunduktan sonra İstanbul’a döndü.  İki yıl Kadızade’nin derslerine devam ettikten sonra,  1630’daki Bağdat Kuşatmasında, ordunun defterini tuttu.  1633-1635 Halep Seferi sırasında Mekke’ye giderek hacı oldu. 1635 yılında, Sultan Dördüncü Murat ile birlikte; Revan Seferine katıldıktan sonra, İstanbul’a dönerek kendini tamamen ilme verdi. Döneminin ünlü alim ve hocalarından;  tarih, coğrafya, astronomi ve tıp dersleri aldı.  1645’deki Girit Seferi vesilesi ile,  haritalar konusunda araştırma ve çalışma yapma imkanı buldu.  1645 yılında memurluktan ayrılarak, talebelerine ders verdi,  tıp konusunda araştırmalar yaptı,  din alimlerinin sohbetlerine katıldı.  1648 yılında,  tekrar memuriyete dönerek,  kalemde ikinci halifeliğe getirildi.  Şeyhülıslam Abdurrahim’in en yakınlarından biri oldu. Öğrenme ve öğretme çalışmalarına ara vermeden sürdüren Katip Çelebi, birçok eserini bu yıllarda yazdı. Tarih,  coğrafya ve bibliyografya başta olmak üzere çok değerli eserler bıraktı.  1657 yılında öldü.
Katip Çelebi;  Arapça,  Farsça ve Latince dillerine vakıf,  çalışma ve araştırmayı seven ve çok yazan bir bilim adamıdır.  Doğu ilimleri yanında batı ilmini de araştıran,  bunları karşılaştırarak doğru sonuçlara sentez yolu ile ulaşan bir alimdir.

katip_celebi_03_cihannuma_259BZESERLERİ:
– Keşf-uz Zunun an Esami-il Kütüb vel-Funun:
Onbeşbin civarında kitap ve onbine yakın müellifi tanıtan büyük bir
bibliyografya ansiklopedisidir. Mısır, Almanya ve İstanbul’da basılmıştır.
Cihannüma:
En eski coğrafya kitabımızdır. Avrupa dillerine tercüme edilmiştir.
Tuhfet-ül Kibar fi Esfar-il Bihar:
Osmanlı dönemi deniz savaşlarını konu eder.
– Takvim-üt Tevarih:
Adem Aleyhisselam’dan 1648 yılına kadar geçen olayların kronolojik açıklamaları yer alır. Arapça ve Farsça dillerinde yayınlanmıştır.
Fezleket-üt Tevarih:
Tarih kitabıdır.
– Fezleke:
1591-1654 dönemi tarih kitabı.
– Kanunname
Tarihi Frengi Tercümesi
– İrşadül Hayafa ila Tarih-ül-Yunan ver-Rum
– Süllem-ül Vusul ila Tabakat-il Fuhul
– Tarihi Kostantiniyye ve Kayasire
– İlham-ül Mukaddes
– Tuhfet-ül Ahfar fil Hikem Ve’l Emsal ve’l Eş’ar
– Dürer-i Müntesira vel Gurer-i Münteşira
– Düstür-ül Amel fi İslahil-Hâlâl
– Beydevi Tefsiri Şerhi
– Hüsn-ül Hidaye
– Resm-ür –Recm bis-sim ve’l-cim
– Cami-ul Mutun min Cüll-il Fûnun
– Mizan-ül Hak fi İhtiyar-il Ehak

Bir önceki yazımız olan İBRAHİM ÇALLI (1882-1960) başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

28 Kasım 2013 Saat : 3:36

“KATİP ÇELEBİ 1609-1657)” için 9 Yorum

  1. Barbie dedi ki:

    There is a critical shortage of inmtofarive articles like this.

  2. beren ay dedi ki:

    sağolun işime çok yaradı

  3. beren ay dedi ki:

    vay anasını

  4. sıla guney dedi ki:

    Bence çok güzel bir site sağolun işime çok yaradı

  5. Meyra güney dedi ki:

    Bence çok güzel bir site çok işime yaradı

  6. KARA KARTAL dedi ki:

    çok teşekkürler

  7. Nisanur. Güvey dedi ki:

    Cok guzel bir hayatı var ve kendi ogrendigi dersleri yapiyor

  8. Nisanur. Güvey dedi ki:

    Proje icin cok isime yaradi tesekurler bu site icin

  9. Nisanur. Güvey dedi ki:

    Proje icin cok isime yaradi bu site icin tesekurler

KATİP ÇELEBİ 1609-1657) Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
BOKBÖCEĞİ
KURŞUN
BARBAROS HAYREDDİN PAŞA (1478-1546)
PORSUK
CÜLUS NEDİR?
İSTİKLÂL MAHKEMELERİ
Kapat