MERCANLAR


Selenterlerin mercanlar sınıfını oluşturan deniz hayvanları (Anthozoa).  Yine bu canlıların, içine mineral maddeleri karışmış, boynuzsu iskeletlerine de mercan denilir. Sıcak ve ılık denizlerde, yalnız veya koloniler halinde yaşayan mercanların vücutları; ışınsal simetrilidir. Ağızları etrafında, bir ya da birkaç sıralı yakalayıcı kollar bulunur.

Mercan Duyu organı bulunmayan bu hayvanların, kısa bir yemek borusuyla mideye bağlanan yarık şeklinde bir ağızları vardır. Ağız ve kollar kaslarla hareket ederler. İskeletlerini oluşturan madde, deri hücrelerinin salgısıdır.
Akdeniz, Kızıldeniz gibi sıcak denizlerin diplerinde rengarenk çiçekler gibi görüntüler oluştururlar. Sarı, turuncu, kırmızı, kahverengi, erguvani, yeşil gibi her renkte olabilirler.  Şekil olarak ta çimen, ağaç dalı, yelpaze v.b. şekillerde olurlar. Işık salan türleri de vardır. Deniz diplerindeki taşlara yapışık olarak yaşarlar, çok nadir olarak da serbest şekilde yüzenlerine rastlanır. Mercan ve mercan üniteleri, kalkerli bir kabuk içinde, birbirine bağlı şekilde mercan hayvancıklarını ihtiva eder. Vücutları sütun şeklinde olup, bu sütunun üstünde; kolları ve ağzı taşıyan düz bir disk bulunmaktadır. Mercan, kabuğun içinde belli bir oranda büzülebilir; ancak kabuktan çıkamaz. Koloni içinde bulunan fertlerin kabukları birbirinden farklı şekilde olabilir. Kalkerden oluşan kabuk kütlesi, sürgün şeklinde üreme sonucu devamlı şekilde büyür. Bu süreçte, sadece kütlenin yüzeyindeki mercanlar canlı olarak kalır.
Küçük canlılarla beslenen mercanlar, avlarını kollarıyla yakalarlar. Hem eşeyli; hem de bölünme ya da tomurcuklanma yoluyla eşeysiz çoğalırlar. Eşeysiz üremeyle oluşan bireyler, bir arada kalarak koloni oluştururlar. Çoğu ayrı eşeylidir. Üreme hücrelerinin döllenmesi ana karnında veya suda olur. Döllenmeyle meydana gelen kurtçuk şeklindeki larva, bir müddet suda yüzdükten sonra, kirpikleriyle bir kayaya tutunur. Gelişimini tamamlayıp polip haline geldikten sonra, kalkerli bir iskelet salgılar. Tomurcuklanmayla üreyerek, yeni polipler meydana getirir. Kolonin salgıladığı iskeletler yığın oluşturarak orada sabitlenir.

Mercan2
Kaynaşan mercan iskeletlerinin, çok uzun zamanlar içerisinde deniz yüzeyine kadar yükselerek meydana getirdikleri uzun mercan kayalıklarına resif denilir. Resifler, mercan kolonilerinin üst üste yığılmasıyla oluşurlar. Koloninin ilk bireyleri bir yandan ölürken, öbür yandan üzerlerinde yeni bireyler ve koloniler yaşamaya başlar.  Bu durum uzun süreçler sonunda, mercan kayalıklarına dönüşür. Deniz ve okyanuslarda mercan kayalıklarına sık sık rastlanır. Bu şekilde oluşmuş ve uzunluğu 2.000m km’ye ulaşan Great Bariner Reef, Avustralya bölgesindedir. Bazen de halka şeklinde ve ortası deniz olan adalar oluştururlar, bunlara da atol denilir.
Eski tarihlerden beri, mercan iskeletlerinden süs ve takı eşyası yapılagelmiştir. Akdeniz’de de bulunan ve çalı görünümünde olan Kırmızı Mercan, bu amaçla çok avlanır ve gittikçe de azalmaktadır.

Bir önceki yazımız olan MAYISBÖCEĞİ başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

26 Şubat 2016 Saat : 10:42

MERCANLAR Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
EÛZU BESMELE
LİKEN NEDİR?
ENFLASYON NEDİR?
Game of Thrones
ALBİNİZM NEDİR?
AYI
Kapat