REŞAT NURİ GÜNTEKİN (1889-1956)


Çağdaş Türk Edebiyatının roman,  hikaye ve oyun yazarı

Reşat Nuri Güntekin;  1889 yılında,  İstanbul-Üsküdar’da doğdu.  Babası askeri doktor Nuri Bey,  annesi Lütfiye Hanım’dır.  Babasının görevi gereği,  çocukluk yılları,  Anadolu’da geçti.  İlk ve orta öğrenimini Anadolu’da tamamlayan Yaşar Nuri Güntekin,  üniversiteyi;  İstanbul’da  Darulfünun’un Edebiyat Bölümünü, 1912 yılında bitirerek tamamladı.  1912-1927  yılları arasında muhtelif okullarda öğretmenlik ve müdürlük yaptı.  1927 yılında Hediye Hanım’la evlendi.  Aynı yıl,  Milli Eğitim’de müfettişi oldu.  1939-1946 yılları arasında, Çanakkale Milletvekili olarak,  TBMM’de bulundu.  1947 yılında Memleket Gazetesi’ni çıkardı.  Milli Eğitim’de müfettişliğe tekrar dönen yazar;  1950’de UNESCO Türkiye temsilcisi olarak Paris’e gitti,  Paris’te kültür ateşeliği yaptı. 1954 yılında emekli olarak Türkiye’ye döndü.  Bir müddet,  İstanbul Şehir Tiyatrolarında,  heyet üyeliğinde bulundu.  1956 yılında tedavi için gittiği Londra’da öldü.

resatnuriguntekin2
Yazarlığa,  Birinci Dünya Savaşı yıllarında başlayan Reşat Nuri Güntekin’in
ilk eseri  ‘Eski Ahbap‘ 1917 yılında bir dergide yayınlandı.  Bundan sonra
muhtelif dergilerde yazmaya devam etti.  İlk romanı ‘Çalıkuşu‘ 1922 yılında
Vakit Gazetesi’de yayınlanınca,  geniş çevrelerde tanındı ve üne kavuştu. Roman, hikaye,  tiyatro,  makale ve anı konularında eserler yazmış,  eserlerinde mizaha da yer vermiştir.  Çocukluk yılları ve müfettişlik dönemlerinde Anadolu’yu çok dolaşmış;  Anadolu’yu ve Anadolu halkını çok iyi tanımıştır.  Eserlerinde,  İstanbul ile taşrayı birlikte değerlendirmiş;  seçkinlerle sade vatandaşı bir araya getirmiştir.  Efendi,  kibar,  şevkatli, müsamahakar ve insanlara dost kişilik yapısını,  eserlerine de yansımıştır. Romanlarında;  insan ve yurt sevgisi,  yaşama sevinci ön plandadır.  Türk insanının adet ve törelerini,  dönemine ait meseleleri işlemiştir.  Üslubunda, tabiilik ve içtenlik olup;   kullandığı dil,  halkın günlük konuşma dilidir.

 

 

 

 

BAŞLICA ESERLERİ:

Romanlar:
-Çalıkuşu
-Damga
-Dudaktan Kalbe
-Akşam Güneşi
-Gizli El
-Yeşil Gece
-Acımak
-Yaprak Dökümü
-Eski Hastalık
-Ateş Gecesi
-Değirmen
-Miskinler Tekkesi
-Kan Davası
-Kavak Yelleri

Hikayeler:
-Eski Ahbap
-Sönmüş Yıldızlar
-Olağan İşler
-Tanrı Misafiri
-Leyla ile Mecnun
-Olağan İşler

Oyunlar:
-Taş Parçası
-Hançer
-Eski Şarkı
-Tanrı Dağı Ziyafeti
-Hülleci
-Ümidin Güneşi

Hatıralar:
-Anadolu Notları
-Paris Hatıraları

ÇALIKUŞU ROMANIN ÖZETİ:

İstanbullu bir subayın kızı olan Feride, küçük yaşta anne ve babasını kaybeder. Teyzesinin korumasıyla “Nötre Dame de Sion” Fransız yatılı okulunda okur. Yaramazlıkları yüzünden arkadaşları, okulda, ona “Çalıkuşu” lakabını takarlar.

Feride, yaz tatillerini teyzesinin köşkünde geçirir. Teyzesinin yakışıklı oğlu Kâmuran ile birbirlerini severler ve nişanlanırlar. Feride, düğün günü, bir kadının getirdiği mektuptan Kamuran’ın İsviçre’de iken Münevver adında hasta bir kızla ilişkisi olduğunu, ona evlenme sözü verdiğini öğrenir, her şeyi yüzüstü bırakıp kaçar.

Feride, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde (Zeyniler Köyü, Bursa, Çanakkale…) öğretmenlik yapar. Oldukça idealisttir. Güzelliği başına belâ olur. Çeşitli dedikodular çıkar. Zeyniler Köyü’nde iken tanıştığı Doktor Hayrullah Bey’le Kuşadası’nda ikinci kez karşılaşır. Babacan bir adam olan Hayrullah Bey, Feride’yi kızı gibi korur; halkın dedikodusu üzerine onunla kağıt üzerinde evlenir; fakat aralarında sadece “baba – kız” ilişkisi vardır.

Feride, öğretmenliğe başlayınca bir “günlük” tutmuş, başından geçen her şeyi günü gününe bir deftere yazmıştır. Hayrullah Bey bu defteri bulur, okur ve saklar. Hastalanınca, Feride’ye kendisinin ölümünden sonra ara sıra teyzesinin yanına gitmesini ve verdiği kapalı zarfı Kâmuran’a teslim etmesini vasiyet eder.

Hayrullah Bey’in ölümünden sora, vasiyeti yerine getirilir. Feride, zarfı Kâmuran’a verir. Zarfın içinde Hayrullah Bey’in bir mektubu ile Feride’nin günlüğü vardır. Hayrullah Bey, Kâmuran’a yazdığı mektupta Feride’yi bir daha bırakmamasını söylemektedir Kâmuran mektubu ve Feride’nin günlüğünü sabaha dek okur, her şeyi öğrenir. Ertesi gün gidecek olan Feride’yi bırakmaz, evlenirler.

Bir önceki yazımız olan Victor Hugo Kimdir başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

13 Ekim 2013 Saat : 5:57

REŞAT NURİ GÜNTEKİN (1889-1956) Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
KAZ
ÇELEBİ NEDİR?
DARÜLELHAN
ZİYA GÖKALP (1876-1924)
TAVŞAN
ATMACA
Kapat