Yunus Emre kimdir?


Yunus Emre kimdir?

Tam olarak bilinmemekle birlikte, “1240-1320 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Yunus Emre tasavvufi konulardaki eserleri ile zirveye ulaşan şiir üstadlarındandır. Mezarının yeri tam olarak bilinememektedir.

Osmanlı Devletinin kuruluş döneminde, çalkantılı siyasi ve buhran içindeki ekonomik ortam yıllarında, bu konulara aldırış Yunus_Emre_Cetmeden kendini eğitime vermiş, Hocası Taptuk Emre’nin himayesinde kendini yetiştirmiş ilim ve irfan sahibi İlahi Aşk tutkunu Yunus Emre dönemin büyük hocaları Mevlana ve Hacı Bektaş Veli ilede sohbetlerde bulunmuştur. Türkçenin yanında Arapça ve Farsça’ya hakimdi. Başlıca eserleri Divanı Ve Rısaltün-Nushiyye’dır. Şiirlerini hece ve aruz ölçülerinde ve halk dilinde yazdı.

Yunus Emre, yazdığı şiirlerinde hep dünya hayatının geçici olduğunu vurgulamış; Doğum, hayatın geçiciliği, Allah’a iman, hayatın gayesi , gelecek, ölüm ve ötesi konularını almış ve işlemiştir. Şiirleri yalın, derin manalı, açık ve samimidir.  Eserleri hep derin bir özlemin dışa vuruşudur.

 

 

 

  • Peygamber sevgisini,özlemini dışa vururken:

Araya araya bulsam izini
İzinin tozuna sürsem yüzümü
Hak nasip eylese görsem yüzünü
Ya Muhammed canım arzular seni
Der.

  • Bir başka dörtlüğünde okuma ve ilimle ilgili olarak

  Okumaktan maksat ne
Kişi Hakkı bilmektir.
Çünkü okuduğun bilmezsen
Bu nasıl okumaktır.

  • Sözleri ile ilmin gayesini belirtir.Dünyadaki hayatın geçiciliğini ifade ederken de:

 Mal sahibi mülk sahibi
Hani bunun ilk sahibi
Malda yalan mülkte yalan
Var birazda sen oyalan

  • Her baktığı nesnede Allahın varlığını görmüş ve onları dillendirmiştir. Dertli dolapta olduğu gibi. Bir başka şiirinde de:

Salınır tuba dalları
Kur’an okur hem dilleri
Cennet bağının gülleri
Kokar Allah deyu deyu

…………

    Altındandır direkleri
Gümüştendir yaprakları
Uzadıkça budaklar
Biter Allah deyu deyu

  • Toplum içinde yalnızlığını haykırır:

Acep şu yerde varmola
Şöyle garip bencileyin
Bağrı başlı gözü yaşlı
Şöyle garip bencileyin

………….
Bir garip ölmüş diyeler
Üç günden sonra duyalar
Soğuk su ile yuyalar
Şöyle garip bencileyin

  • Allah aşkının zirve yaptığında şu sözler yüreğinden dile düşer:

Cennet cennet dedikleri
Birkaç köşkle birkaç huri
İsteyene ver onları
Bana seni gerek seni

  • Dünya ve ötesini düşündüğünde derki:

Ana rahminden geldik pazara
Bir kefen aldık döndük mezara

Yine ölümü hatırlatırken:
Bu dünyadan gider olduk
Kalanlara selam olsun
Bizim için hayır dua
Kılanlara selam olsun

ESERLERİNDEN ÖRNEKLER

  •  Çağırayım Mevlam Seni

Dağlar ile taşlar ile
Çağırayım Mevlâm seni
Seherlerde kuşlar ile
Çağırayım Mevlâm seni

Sular dibinde mâhiyle
Sahralarda âhû ile
Abdal olup yâhû ile
Çağırayım Mevlâm seni

Gök yüzünde İsâ ile
Tûr dağında Mûsâ ile
Elimdeki asâ ile
Çağırayım Mevlâm seni

Derdi çok Eyyûb ile
Gözü yaşlı Yakûb ile
Ol Muhammed mahbûb ile
Çağırayım Mevlâm seni

Bilmişim dünya halini
Terk ettim kıyl ü kâlini
Baş açık ayak yalını
Çağırayım Mevlâm seni

Yûnus okur diller ile
Ol kumru bülbüller ile
Hakkı seven kullar ile
Çağırayım Mevlâm seni

  • Bana Seni Gerek Seni

Aşkın aldı benden beni
Bana seni gerek seni
Ben yanarım dünü, günü
Bana seni gerek seni..

Aşkın, âşıklar öldürür.
Aşk denizine daldırır
Tecelli ile doldurur
Bana seni gerek seni.

Sofilere sohbet gerek
Ahilere ahret gerek
Mecnunlara Leylâ gerek
Bana seni, gerek seni.

Yunus durur benim adım
Gün geçtikçe artar odum
İki cihanda maksudum
Bana seni gerek seni…

  •  Dolap niçin inilersin?

Dolap niçin inilersin?
Derdim vardır inilerim.
Ben Mevlâ’ya aşık oldum
Onun için inilerim.

Benim adım dertli dolap
Suyum akar yalap yalap.
Böyle emreylemiş Çalap,
Derdim vardır inilerim.

Beni bir dağda buldular,
Kolum kanadım kırdılar,
Dolaba lâyık gördüler,
Derdim vardır inilerim.

Ben bir dağın ağacıyım,
Ne tatlıyım, ne acıyım.
Ben Mevlâ’ya duacıyım,
Derdim vardır inilerim.

Dağdan kestiler hezenim,
Bozuldu türlü düzenim.
Ben bir usanmaz ozanım,
Derdim vardır inilerim.

Şu dülgerler beni yondu,
Her azam yerine kondu.
Bu iniltim Hak’tan geldi,
Derdim vardır inilerim.

Suyum alçaktan çekerim,
Dönüp yükseğe dökerim.
Gör beni neler çekerim,
Derdim vardır inilerim.

Yunus burda gelen gülmez,
Kişi muradına ermez.
Bu fanide kimse kalmaz,
Derdim vardır inilerim.

Bir önceki yazımız olan Barış Manço kimdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

11 Mart 2013 Saat : 9:03

Yunus Emre kimdir? Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

Bizi takip edin

merak nedir? Son Yazılar FriendFeed
Devamını oku:
Mustafa Kemal ATATÜRK
Bilgisayarı otomatik olarak kapatma
Orhan Gazi
MESCİD-İ NEBEVİ
DANABURNU
PEYAMİ SAFA (1899-1961)
Kapat